“In dat ene boek – het verhaalt over een toekomst – was alles grijs en bestond de schoonheid van de wereld niet meer. Ter compensatie kon je jezelf er op een verblijf in een kamer trakteren, gedurende een uur of zo, je kon je in een stoel installeren, het licht ging uit, je was alleen in de kamer en op een groot scherm werd een natuurfilm geprojecteerd. Groene en blauwe beelden, doorspekt met koeien, leeuwen, vogels, spelende kinderen, bergen, oceanen, bomen, meren, Middellandse Zeegebieden – paradijzen op onze oude aarde die volgens dat boek niet meer bestonden – en Bach op de achtergrond, of andere muziek, naar keuze. Gelukkig maar dat het hier, in onze echte wereld, zo ver nog niet is gekomen en dat we onze Achtertuin maar hoeven in te lopen, om de schoonheid van de natuur te kunnen aanschouwen. Eiken, esdoorns, platanen, paddenstoelen en eekhoorns, paarden en schapen.”
(Mark)
THE SKY IS THE LIMIT, ISN’T IT.
Het was een klein trekje met de linker neusvleugel, niks anders. Heeft iemand dat ooit bij hem gezien, denk je? Dat kleine trekje? De neusvleugel bewoog amper, zou hij het zelf ooit gevoeld hebben?
Ondertussen? Ondertussen keek Jef naar de stapstenen en naar het asfalt van de straat. Hij zag het begin van een mierenkolonie. Nikki vroeg wat hij deed en Jef zei: “Ik kijk.”
Ondertussen? Ondertussen staat de andere man op een hoek van een kruispunt. Hij draait in het rond en neemt alles wat hij ziet in zich op. The Lady in Red, een half zebrapad, een barst in een gevel, een nieuwe laag verf op een oude voordeur, een jong koppel, een auto met een lekke band, een vuilniswagen, een rokende vuilnisman, azalea’s, een lege visbokaal bij het afval, een file in een straat, een andere, lege straat, zes, nee zeven wegwijzers, een postbode op een scooter, de openstaande deur van een slagerij, een vrouw met een boodschappentas.
Ondertussen? Ondertussen staat de maan nog vol aan de heldere hemel. Het is een zeldzaam iets, is het niet?
Ondertussen? Ondertussen droomt zij van de watervallen van Iguassu. Ze herinnert zich het pad met de papegaaien alsof het niks was. Met de helikopter wou ze niet, zei ze. Het was veel te duur, natuurlijk, maar het uitzicht was ook zo al overweldigend, waarom moest het dan nog verbeterd worden? Kon het wel verbeterd worden?
Ondertussen? Ondertussen ergens een man op een fiets. Hij rijdt naar de lagere school. Hij moet zijn zoontje ophalen.
De neusvleugel bewoog amper.
Ondertussen een bron die flessenwater wordt. Het merk wordt geëxploiteerd, geëxporteerd, vermenigvuldigd, verbeterd, nog verbeterd, voort gecommercialiseerd voor de wereldwijde markt, men verandert het etiket, men vertaalt, men berekent de kosten en de winsten, de aandeelhouders, het management.
Ondertussen? Een kleine man, zo noemen ze hem, hij is vier, hij heeft een verfborstel en gebruikt bij voorkeur blauw en wit en op die leeftijd heeft hij al weet van de ijskristallen, hij houdt het hoofd schuin en schildert, even later stopt hij en zet hij het volume van de radio luider, hij luistert naar het weerbericht, het hoofd nu schuin in de andere richting.
Ondertussen? Ondertussen werd de mierenkolonie beter zichtbaar, ergens bouwen ze maar niemand weet waar.
Het was een klein trekje met de linker neusvleugel, niks anders. Heeft iemand dat kleine trekje ooit gezien, denk je?
Normandië, de verandering van het licht. oude foto van mezelf (herh.)
DEZE TELEVISIE IS DE BESTE
Stad 1, verkoper 1: “Deze televisie is de beste.”
Stad 1, verkoper 2: “Deze televisie is de beste.”
Stad 1, verkoper 3: “Deze televisie is de beste.”
Stad 1, verkoper 4: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 5: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 6: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 7: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 8: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 9: “Deze televisie is de beste.”
Stad 2, verkoper 10: “Deze televisie is de beste.”
Stad 3, verkoper 11: “Deze televisie is de beste.”
Stad 3, verkoper 12: “Deze televisie is de beste.”
Stad 3, verkoper 13: “Deze televisie is de beste.”
Stad 4, verkoper 14: “Deze televisie is de beste.”
Stad 4, verkoper 15: “Deze televisie is de beste.”
Maar er zijn nog altijd verschillen: de ene verkoper draagt een jeans en een wit hemd met het logo van de winkel. De andere verkoper draagt een net pak met een naamkaartje met het logo van de winkel. De ene verkoper is ongeveer vijfenveertig, de andere verkoper is ongeveer vijfentwintig. De ene heeft een snor, de andere niet. De ene heeft een vriendin, de andere niet. De ene is klein, de andere groot. De ene is graatmager, de andere heeft een buikje. De ene heeft kort haar, de andere is kaalgeschoren. De ene heeft blauwe ogen, de andere bruine. Er zijn dus, nog altijd, verschillen.
TERESA
‘Is Vic there?’, maar er is niemand. Jef neuriet de song. Waar was hij ook weer toen hij die de laatste keer hoorde?
‘Is Vic there, is Vic there’ neuriet Jef nog, maar verder geraakt hij niet. Hij ziet Nikki voorbijlopen, zou ze op bezoek komen?
Jef roffelt met zijn vingers op het tafelblad. Vic is not there en Nikki ook niet. Jef neemt zijn tabak en zijn pijp, loopt de keuken in en zoekt net zoals gisteren de lucifers, keert terug naar de sofa en duwt op de knop van de afstandsbediening. Hij kent de omroepster niet, ze is nieuw. ‘Teresa’, zegt het scherm.
“Dag Teresa,” zegt Jef.
GROOT EN LEEG
“En ik heb altijd hard gewerkt. Het was een grote ronde en ik had veel klanten. Ik laadde om zes uur ’s morgens en ik loste om acht uur ’s avonds. Ik was nooit voor negen uur thuis.
Zij?
Zij leek tevreden. Hield zich bezig. Poetste, ging winkelen, sprak af met haar moeder of met vriendinnen. Ze was altijd goedgezind als ik thuiskwam. Tot op een dag… het hele huis was leeg. Ze had een tafel, een stoel en een oude eenpersoonsmatras achtergelaten, meer niet. Het huis was groot en er was niemand. Groot en kaal. Groot en leeg. Koud.”
MEN ARE ALL THE SAME
‘I discovered that Juan was slipping off to drive the car. Just to drive the car, that’s all.’
Adolpho Bioy Casares, Selected Stories, ‘Men are all the same’.
GEVECHT
Foto: Peter-Jan Willems
“Ik vraag me af of de oceanen kunnen winnen.”
“Huh, Jef?”
“Of de oceanen kunnen winnen, Nikki?”
“Wat bedoel je Jef? Ik begrijp er niks van.”
“Of zij sterk genoeg zijn om de vervuiling te overwinnen, Nikki. De viezigheid in het water. De olie, het plastiek, al het andere?”
“Ik weet het niet, Jef.”
“Ik ook niet, Nikki. Ik hoop dat de oceanen winnen.”
WANKEL
“Jef, kom, er is een feestje in de parochiezaal,” zegt Nikki.
“Ik hou niet van feestjes, Nikki. Ik hou niet van de drukte. Ik blijf thuis.”
“Ja maar Jef, de buren zullen er ook zijn, je kunt bij ons zitten, we zijn toch vrienden? Kom, we maken het ons gezellig.”
“Ik wil die gezelligheid en vriendschap niet,” zegt Jef. “Zij is niet echt, zij bestaat niet.”
“Jef, je raaskalt.”
“Raaskal ik, Nikki?”
“Ja, Jef. Je hebt ongelijk. Vriendschap bestaat, en buren en vrienden en feestjes en gesprekken zijn belangrijk.”
“Ja, Nikki, dat is waar. Zij zijn belangrijk.”
“Kom je dan, Jef?”
“Nee Nikki, ik blijf thuis.”
PURE
‘There weren’t any writers at Interlaken – that’s probably why the air was so pure.’
Adolpho Bioy Casares, Selected Stories, ‘An Affair’.
EEN DIK GORDIJN VAN GROTE VROLIJKHEID
Terwijl een dik gordijn van grote vrolijkheid
de straten en de huizen vult
en mensen (mee in geel en groen en rood en blauw)
de samba dansen en een ander, nieuwer lied
terwijl de wereldpers –
terwijl de kijkers, groot en klein en dik en dun
en andere, van jong tot oud tot jong en nog eens terug
en honden, papegaaien, katers en kattinnen, varkens,
spinnen, olifanten, dromedarissen, kameleons en uilen,
spechten, luipaarden en ezels, muizen, hazen, fabeldieren
en zo voort
zo voort
zo voort (ref)
met, altijd, televisie- en computerschermen voor de neus
en in de hand
en op de grootste muren
en met vlaggen, wimpels, pruiken, T-shirts, petten,
sokken, stickers, lolly’s, bollen van atomiums,
en nog een lading vlaggen, twee, drie, twintig, vijfenveertig
cargoschepen groot en hoog, prullaria om Belgisch, Duits
en aller landen feest te vieren
het allergrootste feest, op podia, zo goud, zo geel,
vol zang en dans
en met een dik gordijn van grootse vrolijkheid die straten,
huizen, hoofden, kelen, schermen aller landen vult,
en de planeten en het zonlicht overstijgt
en trommels spelen doet, concerten, zalen vol, de dreun van
carnaval tot in het regenwoud, met al zijn bomen, nat van tranen
terwijl er kranten, boeken, tabloids, tablets, smartphones,
schermen van vijfduizend op vijfduizend meter
volgeschreven worden, en de foto’s elk een dik gordijn
van grote vrolijkheid beloven, die de straten, huizen,
mensen aller landen vult en blij maakt en verenigt
staat een kind, wat doet het? Wacht het? Lacht het, huilt het?
– “Neem de eerste straat links en dan de grote steenweg op, ja, die steenweg of is het een autostrade die ’s ochtends in die richting en ’s avonds in de andere richting, de spits, ziet u, en dan de brug onderdoor (we zijn wel degelijk in Rio) en dan, wat verder, links, bij de ingang van het winkelcentrum de McDonald’s en o ja, let op onder de brug, zorg ervoor dat u niet alleen bent en loop bovendien nooit alleen of zelfs niet met twee over het strand van Copacabana, ’s avonds, weet u, en vanaf dat strand nog verder en niet zo heel lang doorrijden, daar ziet u de eerste Favela’s, wel, beste toeristen, wij raden u aan om u daar niet in te begeven, het is er gevaarlijk, ziet u, het gevaar van de armoede staat op de straathoeken, wat zeg ik, in iedere deur van iedere steeg, let op, mensen, want wij kunnen uw veiligheid niet garanderen, zelfs niet op de weg naar de McDonald’s maar u kunt daar frietjes en een hamburger en een ijsje eten en u ziet het dikste gordijn van grote vrolijkheid, mensen, we hebben het spektakel op voorhand op punt gezet met onze vrijwilligers, maar let op dat u niet alleen bent, want ziet u, de armoede, beste mensen, alleen dat gordijn, dat is er voor u, let op de vrolijkheid, mensen, wij maken die voor u.”
Ill: stills uit livestream opening WKVoetbal, VRT, donderdag 12 juni ’14
ANDEREWOORDEN 