Maar, zei de Walter, je moet een madelief nemen en je moet de bloemblaadjes tellend plukken, een, twee, drie maar je moet er eerst aan ruiken en als het al te laat is dan herbegin je met een andere madelief, je ruikt, je plukt, je telt, een, twee, drie, vier en je houdt je gedachten bij het tellen en bij de bloemen en je onthoudt de geur in jouw neus en daarna vlij je je neer in het malse gras en je sluit de ogen en als je ze weer opent dan zie je de blauwer dan blauwe lucht en je ziet de zon in al haar glorie en je ziet het licht dat zij werpt op de ganse natuur en je eigent je die toe en je klopt met je hand op je hart en je zegt en herhaalt dat ‘gans’ wel degelijk het juiste woord is en je sluit de ogen en je dommelt in en plots droom je en het is een mooie droom maar je zal hem niet vertellen en je kijkt naar de maan, die is vol en ze werpt een nieuw licht en naast de maan staan miljoenen sterren en je kunt het niet geloven en je ziet het licht en het duister en het licht en het duister en ‘o, wacht,’ zeg je en je begint ze te tellen, een, twee, drie, vier en je herbegint, een, twee, drie, vier en je valt opnieuw in slaap en je droomt een volgende droom maar ook die vertel je niet en als je wakker wordt is het ochtend en daar is ze weer, zij, die van het licht, in al haar glorie en ze verandert de kleuren, ze kan toveren, niet? en ze stijgt en verandert de schaduw en ze verandert de kleuren van de bomen en van de bloemen en je kijkt –
verwonderd –
zei de Walter.
MARCO BORSATO
Wie zeg je? Marco Borsato? Nee, die ken ik niet, is hij een Italiaan? Nee? Ja? Wat is het nu? Moet ik hem kennen? Waarom? Een zanger? Ja? Nee, ik ken hem echt niet maar ik ken geen operazangers hoor. Wat zeg je? Geen opera? Tja, dan ken ik hem ook niet. Ja, natuurlijk weet ik dat zeker. Wat bedoel je met gat in mijn cultuur? Omdat ik hem niet ken? Ja, dat zal dan wel. In welke taal zingt hij? O, in het Nederlands? Nee, echt niet, nee, ook niet de Borsatoradio, is dat erg? Ha ja, dat gat in mijn cultuur, tja, dat heb ik bij vele gelegenheden. Vlaamse quizprogramma’s, bijvoorbeeld. Mijn algemene kennis van Vlaams televisieland schiet tekort maar je zei het al, ik heb een gat in mijn cultuur, daar is niks aan te doen. Mag ik een spade lenen? Hoezo, waarom? Om dat gat op te vullen, natuurlijk. Ik zal wat aarde en meststoffen vermengen met een stuk of wat Borsatoliedjes en met Vlaamse televisiesterren, goed? Hoezo, je weet het niet? Ik zal het gat goed aanstampen hoor, zodat Borsato en zijn vrienden lekker dicht tegen elkaar kunnen liggen of staan of zitten en zodat ze dan gezellig samen kunnen zingen en een muziekje spelen, oké? Ze mogen helemaal zelf kiezen in welke taal en met welk instrument.
Pablo Picasso, The Old Guitarist, 1903.
THUIS
Hij speelt en zingt zijn liedje.
Hij buigt en speelt een bisnummer, en nog een.
Dan haast hij zich weg.
Hij wil geen handtekeningen.
Hij wil geen ontmoetingen.
Hij doet het toch, voor tien minuten.
Dan haast hij zich weg.
Thuis.
Er staat een vaas met bloemen op de tafel.
Hij opent de overgordijnen en laat het licht van de nacht binnen.
Hij neemt iets te drinken.
Hij kijkt naar de bloemen, hij kijkt naar dat licht.
Aan de overkant is nog iemand wakker. Hij ziet de beweging.
Hij sluit de overgordijnen.
Hij gaat slapen.
DE VERKOPERS
Ze zeggen hun encyclopedieën zijn de funderingen van onze maatschappij, met hun vele woorden en foto’s.
Ze zeggen alle kennis staat er in, en alle grote namen, en alle symbolen en symbolieken.
Ze zeggen ze beschrijven zelfs de liefde, en het verdriet, en de energie van de jeugd, en de wijsheid van de ouden.
Ze zeggen ook, dat de woorden en zinnen in hun encyclopedieën geduldig zijn, en kunnen wachten.
De verkopers.
Ze vergelijken hun cijfers. De ene zegt dat hij de beste is, dat hij tien stuks.
Nee, nee, zegt de andere, ik heb er vijftien.
De nieuwe komt binnen en zegt, hij heeft er twintig.
Nog een andere verkoper zegt dat hij liever stofzuigers verkocht, dat hij dan in andere gezinnen, in al de gezinnen, echt hoor, zegt hij.
Of koffiemolens.
Of tapijten.
Of bestekkoffers.
Dat ligt me beter, zegt hij, herhaalt hij. Dat ligt me beter dan al die woorden en zinnen en foto’s over kennis.
Geef mij maar het stof, en de koffie, zegt hij.
De resterende verkopers zeggen, herhalen dat hun encyclopedieën de funderingen zijn, van onze maatschappij. Dat zij alle kennis bevatten, en alle namen en symbolen en wijsheid.
Er staat een foto van een oude man op bladzijde 10.836.
Iedereen bewondert de foto. Het is waar, van al die kennis en wijsheid. Je kunt er een lamp mee uitvinden, zegt een verkoper. En een auto, en een atoombom.
Zoek eens, zegt de ene verkoper, waar staat het woord ‘oorlog’?
Bij de ‘o’, onnozelaar, zegt de andere verkoper.
Ja maar, wat staat er als uitleg? vraagt de ene.
De andere zoekt.
De andere zoekt.
De andere zoekt. Ik heb het gevonden, zegt hij. Oei, zegt hij, veel uitleg, oei. Hij begint hardop te lezen. Een uur, twee uur, een dag, twee dagen, het woord ‘oorlog’ blijft maar duren, het staat verspreid over ettelijke bladzijden, hoe veel?
Na vier dagen hardop lezen zegt de ene dat hij maar eens voortgaat, hij wil nog wat encyclopedieën verkopen, vrouw en kind en brood en melk en de huishuur, tenslotte.
De andere klapt het dikke boek dicht. Ik ook, zegt hij, ik moet de planten en ik moet ook huur en ik moet ook een hond en zelfs een kat maar die is redelijk zelfstandig.
(nav http://biblioklept.org/2014/09/10/on-acquiring-and-encyclopedia-jorge-luis-borges/)
ZEG MAAR ‘HUP, HUP’
“Hup hup.”
“Wat, hup hup?”
“Over de hoofden.”
“Over de hoofden?”
“Yep.”
“Waarom?”
“Een mensenmassa. Ik wil passeren. Hup hup dus.”
“Waar ben je?”
“Eurodisney.”
“Druk daar?”
“Ja. Hup, hup. Maar eerst wil ik een suikerspin.”
“Een roze?”
“Nee-ee. Een witte. Een grote. Dàg.”
afbeelding: ergens van het internet geplukt.
EEN ANDER KRANTENARTIKEL
“En wie is dat, Merel?”
“Dat is een foto van een meneer, Mus.”
“Wat doet die meneer, Merel?”
“Hij praat, Mus.”
“Ja, Merel, dat zie ik. Maar waarover praat hij?”
“Dat staat in het artikel, Mus.”
“Wat staat daar, Merel? Dat zijn veel letters.”
“Ja, Mus. Ik denk dat de meneer over de wereld praat.”
(Mus denkt.)
“Over de wereld, Merel? Over de dode kinderen, Merel?”
“Ja Mus, daarover ook.”
Uit: Merel en Mus, reeks ‘De Krant’, tekst en afbeelding nr. 226 – dit is nieuw werk van Eva.
Illustratie : Eva Vanderstappen, tekst: Eliane De Bleser.
Zie ook https://anderewoorden.be/merel-en-mus/
en https://www.facebook.com/MerelEnMus
WAT DOEN ZE?
“En Merel, wat doen die meneren?”
“Dat weet ik niet, Mus.”
“Ze hebben vreemde pakjes aan, Merel.”
“Ja Mus, ik zie het.”
“Groene. En ze dragen een helm.”
“Ja, Mus.”
“En wat hebben ze op hun rug, Merel?”
“Een rugzak, Mus.”
“Waarom Merel? En wat houden ze vast, Merel?”
“Dat weet ik niet, Mus.”
“En dat, is dat zo’n geweer zoals op de kermis, Merel?”
“Dat weet ik niet, Mus.”
“Wat doen de meneren daarmee, Merel?”
“Mus, ik weet het niet.”
Uit: Merel en Mus, reeks ‘De Krant’, tekst en afbeelding nr. 221 – dit is nieuw werk van Eva.
Illustratie : Eva Vanderstappen, tekst: Eliane De Bleser.
Zie ook https://anderewoorden.be/merel-en-mus/
en https://www.facebook.com/MerelEnMus
NOT
“Wil je het niet weten, Jef?”
“Nee, Nikki.”
“Maar Jef, ben je niet nieuwsgierig?”
“Nee, Nikki.”
“Maar Jef, het gaat misschien over jou?”
“Ja, Nikki. Maar ik wil het niet weten.”
“Ja maar, Jef!”
“Nee, Nikki. Echt niet.”
WALDEN
Hij is in Walden, middenin.
En hij vecht, en hij probeert het hoofd boven de bomen te houden, en het leven te nemen zoals het komt, daar.
Hij zegt “Ik ben sterk,” maar hij voelt de krop in zijn keel, en hij slikt, slikt nog eens, misschien zou een scheut whisky helpen, maar hij heeft enkel water, en dat vindt hij best.
Het regent.
Walden regent, Walden maakt het huis nat. De leien glanzen, de dakgoten lopen over, het huis lijkt een rivier, het woud een moeras.
Hij heeft nog altijd last van de krop en gaat naar buiten, staat middenin dat Walden, middenin de wolkbreuk –
nog even.
Het stopt.
Regen, wind, rivier en moeras, ze worden opgeslokt door wat Walden eens was en wat Walden (hij weet het) altijd zal blijven.
De deur staat weer open, de leien laten de glans nog even in leven, de rivier wordt een kabbelend beekje, de zalm gaat zijn gang, van hoger naar lager.
Heel Walden, de hele omgeving, zij druppelen na, maar niet lang meer. Een specht herneemt zijn gedaver, een koekoek roept, vijftien merels en mussen groeperen, de konijnen heffen het hoofd, en hollen, en lachen en spelen.
Paul Klee, Ad Parnassum, 1932
(Via Kunst Museum Bern)
EN ZE MAKEN RUZIE EN ZE VOEREN OORLOG
en ze maken ruzie
en een minuut later voeren ze oorlog
en gooien ze bommen en snijden ze mensen in stukken en
verkrachten ze
en eisen ze en dwingen ze en stelen ze – ze zijn despoten en dieven en verkrachters en dwingelanden en valsaards en ze geilen op
macht
“want macht is van mij”
“nee macht is van mij”
“ze is van mij’
“ze is van mij en van mij en van mij”
roepen ze, brullen ze, kressen ze, krassen ze. Hun stemmen slaan over, hun ogen puilen uit hun kassen, het schuim loopt hen uit de monden en ze roepen nog luider en hun stemmen raken alle dondergoden en ze wringen elkaar de nek om en dan nog veel meer, met bommen en verkrachtingen en de grootste raketten
“mijn wapens zijn groter”
“nee, nee die van mij”
“nee, nee die van mij”
“nee, nee, alles is van mij, mijn ik is groter. Alles is van mij zeg ik jullie: het land, de wapens, de huizen, de rivieren, de straten, de vrouwen en kinderen en mensen en alles wat zij bezitten – het is van mij en de macht inclusief”
“nee van mij”
“nee, nee, van mij, van mij, van mij”
en ze roepen en tieren en slaan en verwonden en doden en eisen en zeggen het land en de mensen en alle bezittingen, alles is van mij, van mij, van mij, want ik ben de grootste en ze slaan en moorden en molenwieken nog na met de armen en het schuim loopt hen uit de bekken en hun ogen puilen uit hun ogen, tot diep in de modder en diep in het bloed.
(foto’s via De Standaard, De Morgen, De Redactie)
ANDEREWOORDEN 