ZWART

Hij nam het vertrouwde veldpad. In de verte zag hij iemand lopen.
Ik ken dat meisje toch?

Maar zodra ze hem opmerkte, draaide ze haar gezicht weg en versnelde haar pas.

Hij aarzelde, keerde om en rende haar achterna.
Alissa?

Ze wendde zich weer af, maar deze keer zag hij nog net de zwarte

tranen,

glanzend over haar wangen.
Alissa toch…

Ze sloeg haar handen voor haar ogen, maar de donkere

tranen

sijpelden erdoorheen.

Wat is er? Waarom?

Hij haalde een zakdoek uit zijn jaszak.
Hier.

Dank je, fluisterde ze. Ze veegde haar wangen af en liep verder, het pad af, het veld in.

Hij keek haar na, fronste, en hervatte langzaam zijn wandeling.

WEEFGETOUW. OF STOPNAALD

Ik weef licht en donker, zei hij.

Of wit en zwart.

Of vice versa.

Dat kan met de hulp van een haaknaald.
Of stopnaald.
Of breinaald.
Of mijn vingers.

Soms zit ik twaalf uur aan een stuk te weven. Heel soms zelfs vierentwintig uur.

Niet goed voor mijn rug, inderdaad.

Maar ik sta om het uur even op. Ik stretch. Ik ga een kop koffie of een glas water halen. Ik kijk naar de bomen. Adem. Doe weer voort.

Sommige van de stofrepen zijn glanzend. De andere zijn eerder dof. Het kan me niet schelen. Of toch wel. Ik hou meer van de glanzende. Omdat dáár het licht, zie je. Het buitenlicht. Als de zon schijnt.

Zwart, wit, zwart, wit, zwart, wit, zwart, wit

Urenlang, dagenlang, maandenlang, jaren

Donker, licht, donker, licht, donker, licht


En ja, ze komen kijken.

Ze stellen vragen.

‘Het licht,’ zeg ik dan.

Of

‘De nacht.’

Ondertussen doe ik voort. Voort. Voort

Het moet.

Zwart, wit, zwart, wit, zwart, wit, zwart, wit

Donker, licht, donker, licht, donker, licht


IMMER

Ik heb het u gezegd
Dat zwart zwart is
Donker donker
De nacht de nacht
En dat ze dienen om licht
Te belichten
Het zwart kan niet zonder
En het moet
En zal zijn
Immer

Dat het het liefste
Overschaduwt
En plots dan toch weer
Een flits
Een streep
Dat licht op zwart
En licht op donker
En licht in de nacht
Een sprankel  

ZWART OF ROOD

Hij: ‘Toch liever die rode.’
Zij: ‘Ik vind dat we te voet moeten gaan.’
Hij: ‘Of die zwarte met de open rug.’
Zij: ‘Ik ben benieuwd.’
Hij: ‘Morgen nemen we de voortuin onderhanden.’
Zij: ‘Zal Maya er zijn? Met haar nieuwe vriend?’
Hij: ‘Best beginnen met de hortensia’s. En dan de vijgenboom.’
Zij: ‘De rode.’
Hij: ‘Ik wil nog snel naar het tuincentrum.’
Zij: ‘Toch maar de zwarte.’
Hij: ‘Waar zijn mijn autosleutel?’
Zij: ‘En Annelies?’
Hij: ‘In jouw handtas. Waar is jouw handtas?’
Zij: ‘Ik vraag me echt af hoe het met haar gaat. Woont ze nog in dat appartement? En haar job?’
Hij: ‘Het kan ook morgen. Ze zijn ’s ochtends open.’
Zij: ‘Goh, die panty’s.’
Hij: ‘Oei, het is al kwart over.’
Zij: ‘Ik moet dit oplossen.’
Hij: ‘Ik zet de auto vooraan.’
Zij: ‘Maar we zouden toch te voet?’
Hij: ‘Gevonden.’
Zij: ‘Ja ja, ik kom. Vijf minuten.’

(testing; uitgelichte afbeelding, gegenereerd door WordPress AI – kan dienen als ‘achtergrond’ maar slaat toch de bal mis.)

STOFDOEK

‘En?’
‘Jaja, ik heb het mee.’
‘Maar waar is het dan? In je handtas?’
‘Nee, in mijn jaszak.’
‘Huh? In je jàszak?’
‘Ja, ik heb grote zakken.’
‘Je meent het niet!’
‘O jawel.’

Ze haalde het pakje uit haar rechter jaszak.

‘Komaan zeg, wat is dat nu?’
‘Het beeldje. Verpakt in een nieuwe stofdoek.’
‘In een stofdoek!!??’
‘Yes. Ouderwets maar nieuw en zacht. Geruit. Geel met rood en blauw. En er zit ook nog lichtblauw zijdepapier rond het beeldje.’
‘Laat zien! Pak het uit!’
‘Jaja, straks.’
‘Nee, ik wil het zien. NU.’
‘Je zult nog even moeten wachten. Krijg ik een kop koffie? Geen melk maar wel een half klontje suiker.’

OF KONIJNEN OF EZELS

Ze zegt dat de kerstversiering erg mooi is en dat ze me een foto zal sturen. Ze zegt ook dat de dagelijkse wandeling rond de vijver telkens deugd doet en dat ze overweegt om in de nabije toekomst zelf een huis met een grote vijver te kopen.
‘Misschien komt het door het zien van de vissen. Of misschien is het de uitgestrektheid van de horizon. En misschien zou een beekje volstaan. Ik weet het niet. Wil je nog een blok hout op het vuur gooien?’ vraagt ze.
Ze heeft het koud en grijpt naar een deken. De vlammen slingeren zich rond het houtblok, over tien minuten zullen de zwarte randen van het glas schoonbranden.
Ze praat zacht en klinkt gelukkig. Zo heb ik haar lang niet gezien. Rustig. Eindelijk tevreden, denk ik.
‘Ik heb het nog altijd koud, misschien word ik ziek,’ mompelt ze.
Ik neem nog een houtblok.
‘Alles is zich aan het gladstrijken,’ zegt ze. ‘Alsof de tijd een zachte maar dwingende laag legt. Op het werk heb ik eindelijk mijn draai gevonden en Wouter heeft niets meer van zich laten horen. Ik denk veel minder aan hem, maar de hele geschiedenis heeft natuurlijk een wonde geslagen. Ik hoop dat ik dat huis met de tuin en de vijver vind. Of met een beekje. Ergens in de groene rand, dan kan ik naar de bossen. Misschien moet ik terug foto’s maken. Ik zie de vijver, de horizon, de oude eiken en ik denk aan mijn camera. Het zal er wel terug van komen.’

LICHT OP LICHT

Het is het licht dat door het zwarte schijnt en beelden schénkt van zon en wolken, luchten, einders en van werelden met nog meer licht en vogels en van ménsen, van groener gras en hopen hoop, à volonté. 

Het is de donkerte die hier kan zeggen dat er licht en kleur in de nachten is, tot in de voor het blote oog onzichtbare oneindigheid,
tot diep, veel dieper nog in het heelal en in de mens, in iedereen.

Zo werd dit dan een ode aan het vele licht van onze zon en nog meer zonnen, hun schijnen op krioelende en o zo minuscule levens,
tot dat oneindige, het onbereikbare, tot in het diepste, verste en tot overal.

BIJNA ZWART

De nerven tekenen zich duidelijk

– ze zijn donkergroen, sommige bijna zwart.

Je ziet waar het sap stroomt, je ziet welke weg de nerven volgen, willen en zullen volgen

– en waarom.

‘Richting het licht en de lucht,’ denken ze, dénken ze want ze menen te weten dat dat licht en die lucht veel beter en groter en voller en blauwer zullen zijn

– zullen zijn. ‘Waarschijnlijk, het kan niet anders,’ zeggen ze.

Ze staan in groep, ze groeien in groep, ze bloeien in groep, voorlopig.

– ‘Zie je wel?’ zeggen ze.

Zoals de kamperfoelie

– deze met gele bloemen, en altijd felruikend.

De nerven tekenen zich duidelijk

– ze zijn donkergroen, bijna zwart.

Je ziet waar het sap stroomt, je ziet welke weg de nerven willen en moeten en immer zullen volgen,

– en waarom.

‘Richting het licht en de lucht,’ denken ze, dénken ze want ze menen te weten

DE VLINDERS VAN NABOKOV, MISSCHIEN

Ze borduurde alleen maar vlinders. Alle kleuren. Hoe bonter, hoe liever. Grote steken, kleine steken, iedere vrije vierkante centimeter opgevuld met vlinders. Spreien, dekens, kussens, handdoeken, truien, lopers, zelfs een collectie wandtapijten, een keer zelfs schoenen.
Een vriendin vroeg haar om, als achtergrond, enkele zonnebloemen te borduren, maar dat wou ze niet. Ze was koppig en bleef uitsluitend vlinders borduren.

Tot de directeur van een grote kleuterschool haar vroeg om een reuzegrote speelmat te versieren. Dat ding moest de ganse vloer van de grote turnzaal bedekken. Er moesten natuurlijk vlinders op staan, zo veel mogelijk. Maar de directeur wou ook borduursels van ballen en hoepels, van rackets, poppen, treintjes en legoblokken, van speelgoedauto’s en schommels. En van boeken.

Ze begon de nieuwe onderwerpen te bestuderen. Keerde rackets, speelgoedstations en legoblokken als het ware binnenstebuiten om alles goed in zich op te nemen. Bij de boeken bleef ze hangen; er was een mooi boek, over een wolk en een rots, dat ze uiteindelijk uit het hoofd leerde, niet alleen woord na woord maar ook prent na prent en kleur na kleur. Na een jaar studiewerk begon ze eindelijk aan de speelmat. Nog twee jaar later was die helemaal klaar.

Wat ze gehoopt had gebeurde; de kinderen waren blij met het borduurwerk, probeerden de vlinders te vangen en te strelen, namen een bal, een pop of een trein vast en speelden dat het een lieve lust was. Ze lieten zich ook opslorpen door de boeken en wentelden zich in die mooie prenten van de wolk en de rots en van alle  andere boeken. En als ze er even genoeg van hadden, dan keerden ze terug naar de vlinders, of naar de rackets, of naar de treintjes.

Ze was tevreden. Ze keek naar de speelmat en haar werk, naar de kinderen en hun plezier. Besliste dat, tijdens de mooie dagen, de speelmat buiten moest, en dat ze de betonnen speelplaats volledig moest bedekken.

Ondertussen heeft ze, voor een andere school, nog een tweede, veel grotere speelmat in de maak. Een derde staat op het programma. Daar zal ze ook horizonten, oceanen en zelfs zonnebloemen op borduren. Spreien, dekens, kussens doet ze niet meer. Af en toe nog een paar grote wandtapijten, en die voorziet ze uitsluitend van vlinders. Dat blijft.

PANORAMA

Zwartop zwartna zwartin zwartmee zwartlos zwartuit zwartbij.

Licht.
Lichtlicht.
Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht.

Zwartdoor. Zwartis zwartlui zwartklaar zwartbest zwartluid zwartloos.

Licht.
Lichtlicht.
Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht.

Zwartkin. Zwarthoofd. Zwartlus zwartkom zwartniet zwarttoch zwartfuif.

Licht.
Lichtlicht.
Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht.

Zwarter. Zwartvoor. Zwartik zwartjij zwartwij. Zwartsom. Zwartduur.

Licht.
Lichtlicht.
Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht.

Zwartstraf zwartstil zwartof. Zwartprijs. Zwartsnik zwartlos zwartdos.

Licht.
Lichtlicht.
Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht.

(Hardop te lezen. Liefst declameren. Intonatie naar keuze, maar
‘Lichtlicht’ en ‘Lichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlichtlicht’ moeten snel en toch duidelijk uitgesproken worden. Veel plezier!)